Oog, hart, hand

Net een televisieprogramma over filosofie gezien. Het ging over Montaigne die werd vergeleken met een moderne blogger, omdat hij schreef over dagelijkse dingen en het persoonlijke niet uit de weg ging. Het maakte me nieuwsgierig naar zijn werk en ik ga bij de blibliotheek zijn Essays lenen. In de filosofieboeken die ik in mijn bezit heb, wordt hij maar heel sporadisch genoemd en geciteerd, waarschijnlijk juist omdat hij het alledaagse niet schuwde. Veel filosofen schrijven heel abstract waardoor ze niet om door te komen zijn. Toen ik filosofie studeerde, als onderdeel van de Levensbeschouwing, Kunst en Kultuur-studie die ik volgde, in 1991, vond ik het niet zo inspirerend dat de teksten zo abstract waren. Ook viel het me zwaar dat er alleen mannelijke filosofen werden behandeld. Nu zal dat wel wat veranderd zijn, neem ik aan, hoop ik. 'Que sais-je?' is een uitspraak van Montaigne die me erg aanspreekt. 'Wat weet ik?' Of nog sterker: 'Wat weet ik nou werkelijk?' Het is een goeie vraag, maar ook beperkt, omdat er geen gevoel uit spreekt. Het is alleen verstandelijk. En als je die vraag stelt, stopt alles. Je kunt niet meer verder. Je wordt stil. En in die stilte ontstaat er ruimte voor gevoel. Van de week zag ik een documentaire over de schilder David Hockney (je ziet, er zijn soms best interessante programma's op tv) die vertelde over zijn motto bij het schilderen: 'Eye, heart, hand.' Dat had hij bij de Chinezen opgepikt. Je ziet iets met je ogen, je wilt het tekenen of schilderen, daar heb je je hand bij nodig, maar het wordt pas wat als je hart ook meespeelt. Je gevoel dus. En dat is iets wat bij filosofie vaak ver te zoeken is. Vandaar dat ik het woord 'abstract' noemde. Te abstracte waarheden ontbreekt het meestal aan een hart. Hockney schilderde weer gewoon naar de natuur. Hij stond met zijn schildersezel midden in een bos en schilderde de bomen. Er kwam bijna niemand daar. Waarom schilderde hij die bomen? Omdat hij ze mooi vond. Als je iets mooi vindt, raakt dat je hart. Zuiver rationeel beschouwd staan bomen maar te staan en ze bloeien en ze worden kaal en dat gaat zo eeuwen door. Je kunt er onder zitten, ze geven schaduw, en ze geven zuurstof af aan de omgeving. Echt nuttige dingen, dat is zeker. Maar als je er naar kijkt, en ze natekent, dan zie je steeds meer, en dan wordt je hart er steeds meer door geopend.

Om de schoonheid van de natuur God te noemen, is maar een kleine stap. Ik hou ervan, maar ik begrijp ook dat er mensen zijn die dit tegen de borst stuit. De naam van God is te vaak misbruikt, in hun ogen. Maar ik denk dat al het goede het risico loopt misbruikt te worden. Dat is inherent aan ons menszijn. Dieren doen wat ze doen in alle onschuld. Mensen doen ook wat ze doen, maar de onschuld is verdwenen. Maar als je je door schoonheid laat leiden, kan die onschuld weer een plaats krijgen. Ik heb wel eens geschreven: 'We moeten nieuwe ogen maken, de oude voldoen niet meer.' Nieuwe ogen betekent opnieuw kijken, beter kijken, meer met je hart kijken. En dan ga je van 'Que sais-je?' naar 'Que sens-je?' Wat voel ik? zie ook Wikipedia over Montaigne

Daily walk 5, van 14.30 tot 17.30 uur. Vandaag ben ik in de stad gaan wandelen, omdat ik een cadeautje voor een vriendin van mij wilde kopen. Ik zag op de hoek van een drukke winkelstraat een gedicht wat me nog nooit eerder was opgevallen.

lees meer over de dichter Poot

Daily walk 4, van 14.30 tot 16.30 uur.
In Theeschenkerij Het Rieten Dak is het een geklets van jewelste. De zon schijnt, hele groepen zijn erop uit getrokken, al dan niet bewapend met Nordic Walking stokken, om te genieten van een wandeling door de vrieskou. Ik heb een tafel gevonden in een hoek met uitzicht op bomen en riet, en de Nederlandse vlag die uitbundig wappert in de wind ter ere van de verjaardag van onze koningin Beatrix. Ik hoor alleen gepraat, ik zie het niet en dat scheelt. Terwijl ik meestal nooit met mijn rug naar mensen toe ga zitten, omdat me dat een onveilig gevoel geeft. Overzicht moet ik hebben, met de o van ogen. Ik moet iedereen in de gaten kunnen houden, maar waarom eigenlijk? Ik heb er toch geen invloed op. Dus nu zit ik vaker met mijn rug naar alle drukte en ik merk dat het minder vermoeiend is om alles te horen dan om alles ook nog te zien. Grappige ontdekking. Klinkt ook logisch, want zo zijn er minder prikkels.

Not so daily walk 3, 14.15 tot 17.30 uur

En nu gaat het toch nog vriezen en sneeuwen. Vandaag dik ingepakt zag ik het eerste ijs van het jaar, witte, glanzende stukjes ijs in ondiep, stilstaand water. Maar ook sloten zijn al bevroren. Ik liep er langs op de weg naar Uylenburg, een landelijk restaurantje waar ik muntthee dronk en een groot bord geitenkaas salade verorberde met heerlijk maisbrood en uitzicht op tientallen mussen, eenden en kleurige sierkippen met poten vol veren. Ik vind het heerlijk om zo buiten te lopen, foto's te maken en dan ergens neer te strijken voor iets warms.
Elke dag is anders. Ook al lijkt het van niet. Als je wandelt, zie je veel meer door het langzame tempo. Dat saaie, grijze voetpad krijgt allerlei interessante details van gebroken patronen. Boomstammen zitten vol kleuren en vormen. Zelfs asfalt paden hebben soms gekleurde stukjes erin. Hieronder een keuze uit de foto's die ik vandaag onderweg maakte.

Daily walk 2 van 14.15 tot 16 uur


M'n haar is nog nat terwijl ik dit schrijf. Op de terugweg goot het opeens hard. Mooi zijn dan de kringen op het water en de glanzende boomstammen. Ik liep weer dezelfde route heen. En zag in het water van de Kantoorgracht ook al een hele pluk afval drijven. Ik denk dat het allemaal nog van de jaarwisseling is. Al die flesjes en blikjes.
Aan de overkant op het bouwterrein zag ik een zwarte kat achter een gele bouwloods aan de waterkant zitten. Verderop zaten twee ooievaars vlak langs de A13, maar het was te ver weg om er een foto van te nemen.
Ik ben nu wat verder langs het water gelopen en heb in Het Rieten Dak een kop thee gedronken en een stukje appeltaart gegeten. Er waren maar een paar mensen, maar toch staat er op elke tafel een kaarsje te branden naast een lief, klein glazen vaasje met een lichtroze roos erin. Staat erg uitnodigend en verzorgd. Ik schreef daar het volgende:


Bomen vallen eigenlijk veel te weinig op in het straatbeeld. Ze zouden wat meer kleur moeten hebben, of veranderen van kleur. Alleen zouden het dan geen stille bomen meer zijn, maar dynamische, eigentijdse pilaren die binnen een half jaar vol geplakt zijn met reclameboodschappen. Nee, laat ze maar zo mooi stil en bruin en groen, en wit als het een berk is, staan te staan, als onopvallende getuigen van de menselijke ondernemersgeest.

Bewerkt met Paintshop



Terwijl ik terugliep in een steeds harder stromende regen, hoorde ik steeds het hoge gekrijs van groene parkieten terwijl ze hoog in de lucht van boom naar boom vlogen. Langs het water van de Vliet stond roerloos een kleine reiger aan de kant. Daar heb ik een filmpje van gemaakt. 292 woorden waren dit. Zegt het programma Ommwriter waarmee ik dit stukje heb geschreven. Nu zijn het er 306. En nu 313. En zo kan ik nog eeuwen doorgaan.




Knotwilg in het riet 2

de troep in de kantoorgracht

Daily walk 1 van 14.15 tot 15.45 uur


Anderhalf uur dus, en het was voornamelijk droog met zo af en toe wat heel fijne motregen. Er waren al veel knoppen te zien in struiken en bomen en ik zag twee hardgroene parkieten in een hoge boom. Ik liep langs de Verwersdijk en ging aan het eind rechts de Kantoorgracht op. Passeerde verschillende ronde tafels met oudere mensen eromheen en daarna zag ik in een andere setting baby's over de grond kruipen. Overstekend liep ik de Plantagebrug over en nam het zandpad rechts dat vlak langs het water loopt van de straat die Aan 't Verlaat is genoemd. Nog een drukke weg over en weer langs een zandpad met links de wat troosteloze nieuwbouw van het Sint Joris. Het viaduct van de drukke A13 onderdoor, en dan de weidsheid van het Delftsche Hout met het lichte riet achter het bruggetje en de eerste knotwilgen. Ik besluit een foto te maken van een knotwilg in het riet en zie dat er overal lege flesjes en blikjes in het riet liggen. Er liggen ook hele plastic zakken, en ik zie een rode handschoen. Daar maak ik ook foto's van. Ik weet niet wie er verantwoordelijk is voor de schoonmaak van dit water. Wel weet ik dat al dat plastic heel gevaarlijk kan zijn voor de watervogels die hier zwemmen. Ze kunnen stukjes plastic binnenkrijgen en erin stikken.
Knotwilg in het riet 1

en dit zijn 'de lege flesjes'-foto's:

Op de website van de gemeente staat een heel stuk over het Delftse Hout klik hier om het te lezen Ik heb de gemeente het volgende briefje gestuurd: Goedemiddag, ik maakte vandaag een wandeling langs het water van Aan 't Verlaat, en er ligt aan de kant zeer veel plastic afval, zoals lege colaflesjes, kartonnen pakjes, losse plastic zakken. Zie voor foto's: http://flodorovski.blogspot.com Graag hoor ik van u wie hiervoor verantwoordelijk is. Het is nogal alarmerend vind ik.

Floor, solid as a rock!

Kijk, dit is nou goeie reclame voor mezelf!

Poets don't draw

Faun, Jean Cocteau Een mooie uitspraak van Jean Cocteau die ik vanmorgen op BBC World Service hoorde: "Poets don't draw. They unravel their handwriting and then tie it up again, but differently."

Op den duur kleeft het masker aan het vel, Hollands Maandblad, 1984

Vandaag ontving ik het volgende bericht van Miriam Deckers, waarmee ik in de jaren 1980 tot 1986 samenwerkte.

'Dit is toch wel erg leuk.
Het lijkt of die ene uitgave antiquarisch aan het worden is. Goed bewaren
dus!: Boekwinkeltjes.nl - Diverse - Hollands Maandblad

Zij was toen actief als beeldhouwer, met haar atelier aan de Lauriergracht te Amsterdam, en maakte ook tekeningen en schilderijen. Ik bezocht met haar veel tentoonstellingen van toen opkomende figuratieve (en heel kleurige!) schilders zoals Sandro Chia, Francesco Clemente, Mimmo Paladino en Enzo Cucchi. Door de week verdiende ik mijn brood als tekstschrijver bij de Staatsuitgeverij en in de weekends gingen we op stap voor de serie 'Vreemde Plaatsnamen in Nederland' voor Het Parool, die in de periode 1984 tot 1987 in de krant werden gepubliceerd. Zij fotografeerde en ik schreef, maar we werkten echt samen, en zij nam ook deel aan het hele onderzoek in de plaats waar we naar toe reden in haar witte Peugeot station, die ze van haar ouders had overgenomen. Zonder die auto hadden we die hele serie nooit kunnen doen, want om nou met het openbaar vervoer naar, ik noem maar een plaats, Kudelstaart af te reizen, daar rond te lopen, met mensen te praten, aantekeningen en foto's te maken, en dan weer terug met bus en trein te reizen, zou in 1 dag niet te doen zijn, tenzij je om 5 uur opstaat misschien.

In diezelfde tijd, in het jaar 1984, werd een verhaal van mij getiteld 'Op den duur kleeft het masker aan het vel' in het literaire tijdschrift Hollands Maandblad gepubliceerd.
Ik had het verhaal al een paar jaar (!) eerder naar Hollands Maandblad opgestuurd, maar hoorde er nooit meer wat van. Tot er op een dag een brief bij de post zat van de heer K.L. Poll, de toenmalige hoofdredacteur, met excuses voor zijn late reactie, maar dat hij het verhaal graag wilde publiceren. Maar dan wel als gedicht. En of ik nog een illustratie erbij had misschien. Die heeft Miriam toen gemaakt. Een absurdistische tekening in oostindische inkt van een figuurtje dat een grote aardappel aanvalt, in het kort inderdaad het thema van mijn verhaal/gedicht.

Hieronder zijn de scans van 'Het Masker' en de tekening te zien. Even op het plaatje klikken en je kunt het lezen.